GROM
Wojskowa Formacja Specjalna GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej - polska jednostka specjalna, sformowana 13 lipca 1990 (Jednostka Wojskowa nr 2305).
Grupa Reagowania Operacyjno Manewrowego (GROM) przygotowana jest do prowadzenia operacji specjalnych, akcji bezpośrednich i misji antyterrorystycznych oraz kontrterrorystycznych. Jej tworzenie rozpoczęto w 1988, wykorzystując najlepsze doświadczenia zagraniczne, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Jednostki, do których można porównać jednostkę GROM, to amerykańskie 1st Special Forces Operational Detachment - Delta (tzw. Delta Force), SEALs Team VI (DEVGRU), brytyjski Special Air Service (SAS) czy izraelski Sayeret Matkal.
GROM podlega bezpośrednio pod rozkazy Ministra Obrony Narodowej. Przygotowywana jest do prowadzenia działań specjalnych w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Jest formacją przeznaczoną do zadań specjalnych, przede wszystkim do likwidacji zagrożeń terrorystycznych. Jej głównym zadaniem są akcje ratowania zakładników (Hostage Rescue) w wieżowcach, autobusach, pociągach, budynkach, samolotach, na statkach oraz platformach wiertniczych.
Stacjonuje w warszawskim Rembertowie. Oddział wodny ma bazę nad Bałtykiem. Organizacja wzorowana jest na strukturze brytyjskiego 22. Pułku SAS oraz 1. Special Forces Operational Detachment - Delta, zwanej "Deltą" (w mass mediach - Delta Force, w Pentagonie - Combat Aplication Group - CAG).
Od początku jest w pełni zawodową jednostką. Żołnierze GROM-u dzielą się na tak zwanych operatorów, czyli komandosów zespołów bojowych, oraz nie mniej ważne, rozbudowane siły wspierające. W skład tych drugich wchodzą analitycy, elektronicy, informatycy, specjaliści od materiałów wybuchowych (Explosives Ordinance Disposal - EOD) i technicy. To właśnie dzięki nim możliwe jest współdziałanie poszczególnych zespołów. Podstawowym zespołem są grupy czteroosobowe, które w razie potrzeby mogą łączyć się w większe grupy. Zespoły te składają się z doskonale wyszkolonych i wyposażonych komandosów, z których każdy ma po 2 specjalności, np. radiotelegrafisty, strzelca wyborowego, sapera, chemika, medyka, kierowcy. Oprócz tego każdy równocześnie posiada ogólne wyszkolenie. Szczegółowa organizacja i liczebność jednostki objęte są tajemnicą.
Według informacji z 13 czerwca 2005, zginęło dotychczas 17 żołnierzy tej jednostki. Z tego dwóch już po zakończeniu służby w GROM-ie, kiedy wrócili do Iraku jako pracownicy amerykańskiej prywatnej firmy ochroniarskiej Blackwater USA.
5 czerwca 2004, w trzecim dniu swojej pracy w Blackwater, byli GROM-owcy (por. Kaśkoś i chor. Żukowski) mieli odebrać z lotniska w Bagdadzie pracownika jednej z firm. Na drodze łączącej Zieloną Strefę w centrum miasta z lotniskiem ich konwój został zaatakowany z zaskoczenia przez kilka samochodów jadących z dużą prędkością z przeciwka. Ostrzał z granatnika i broni maszynowej prowadzony przez dużo liczniejszych partyzantów zabił dwóch Polaków i dwóch Amerykanów, oraz ranił kilku pozostałych. Do zamachu przyznała się organizacja powiązana z Al-Kaidą.
13 maja 2002 jeden z żołnierzy zginął z powodu nagłego załamania się pogody podczas ćwiczeń w Zatoce Gdańskiej. W czasie skoku spadochronowego podmuch wiatru zniósł go kilkaset metrów w morze. Niestety nie udało się go odnaleźć odpowiednio szybko.
Zadania GROM-u:
CT - (ang. Counterterrorism) - Kontr-terroryzm, czyli fizyczne zwalczanie terrorystów. GROM (grupa reagowania operacyjno manewrowa) nie jest jednostką typowo "antyterrorystyczną" (AT). Jest jednostką wyspecjalizowaną m.in. w działaniach antyterrorystycznych. AT wkracza do akcji, w odpowiedzi na zamach terrorystów. Formacje typu CT zajmują się fizyczną likwidacją terrorystów, aby nie dopuścić do aktu terroru. Uderzają także w odpowiedzi na zamach, gdy formacje policyjne nie mogą dać sobie rady (przykład irańskiej ambasady w Londynie 1980 - Operacja Nimrod)
PR - (Personel Recovery) - (w to wchodzi m.in. CSAR- Combat Search and Rescue, ewakuacja personelu z zagrożonych ambasad lub placówek).
SR - (Special Reconnaissance) - Rozpoznanie specjalne. Jest to m.in. zdobywanie na terenie przeciwnika wszelkich informacji istotnych z militarnego punktu widzenia, począwszy od nastrojów społecznych po lokalizowanie zgrupowań wojsk przeciwnika. Oceniają efekty działania własnych wojsk. Zdobywają nowe typy uzbrojenia, dokumenty.
DA - (Direct Action) - Akcje bezpośrednie. Przygotowywanie zasadzek, zdobywanie, niszczenie wskazanych obiektów lub pojazdów przenoszących broń. Sabotaż na lotniskach i w portach przeciwnika. Likwidacja stanowisk dowodzenia, węzłów komunikacyjnych, łączności i energetycznych. Prowadzenie akcji dywersyjnych, paraliżujących poczynania przeciwnika. Jest to m.in. minowanie terenu, powodowanie paniki.
MS - (Military Support) - Wsparcie militarne - szkolenie wojsk sojuszniczych podczas pokoju, a w szczególności polskich formacji. Doradztwo oraz wsparcie sojuszników w czasie kryzysu i wojny.
UW - (Unconventional Warfare) - Działania niekonwencjonalne - czyli m.in. przenikanie do okrążonych oddziałów. Prowadzenie walki partyzanckiej, działań przeciwdywersyjnych.
CSAR - (Combat Search and Rescue) - Prowadzenie bojowych akcji ratowniczo-poszukiwawczych np. ewakuacja lotników zestrzelonych nad terytorium przeciwnika.
GROM uczestniczył w misjach na Haiti, Bałkanach (kilkakrotnie), Zatoce Perskiej, Afganistanie i jako jedyny oddział WP po 1968 r., czyli od inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację brał udział w wojnie - w Iraku. Podejmował także działania w Polsce.
Dowódcy GROM-u:
- gen. bryg. Sławomir Petelicki
- gen. bryg. Marian Sowiński
- płk Zdzisław Żurawski
- płk dypl. Roman Polko
- płk Tadeusz Sapierzyński
- gen. bryg. Roman Polko
- płk Piotr Patalong - od 8 listopada 2006
Broń będąca na wyposażeniu GROMu:
- Pistolety
- Glock 17 / Glock 18
- H&K USP
- SIG-Sauer P226 / P228
- Mk 23 SOCOM Model 0
- Pistolety Maszynowe
- Karabinki Szturmowe
- Karabiny Maszynowe
- Karabiny Wyborowe
- Karabin wyborowy H&K PSG1
- Karabin wyborowy SW Dragunow
- SR 25
- Wielokalibrowy karabin wyborowy PGM Hecate II
- Granatniki
- Strzelby
- Granaty
- Błyskowe NIKO,P1 i P2-II
- Bojowe F1 i RG42
- Dymne
- CS (Gazowe)
Dane taktyczno-techniczne:
Dane podstawowe:
Nazwa Wojskowa Formacja Specjalna GROM
Typ Jednostka specjalna
Państwo Polska
Sformowanie 13 lipca 1990
Patron Cichociemni spadochroniarze Armii Krajowej
Organizacja
Rodzaj wojsk Wojska Lądowe
Numer 2305
Podporządkowanie Dowództwo Wojsk Specjalnych
Dyslokacja Warszawa
